Trong tình hình dịch bệnh COVID phức tạp mà năm học mới lại sắp bắt đầu. Một số địa phương đang tìm nhiều phương án khác nhau nhằm cho các bạn học sinh có thể bắt đầu học tập nhưng phải bảo đảm an toàn tuyệt đối. Vài ngày nữa thì năm học chính thức bắt đầu và lần đầu tiên nhiều tỉnh thành sẽ khai giảng trực tuyến (online). Tôi cũng xin chia sẻ vài ý kiến đóng góp nhỏ để việc học online được thực hiện được tốt nhất và đảm bảo sức khoẻ của các em học sinh.

Thiết bị: tận dụng mọi thiết bị sẵn có, ưu tiên thiết bị có kết nối ra màn hình lớn cho học sinh học

Đây là điều rất quan trọng đối với học sinh khi học online, nhất lúc mà các bạn phải vừa nghe giảng và quan sát bài trên màn hình. Nếu nhà bạn có máy in, đây là một điều rất tốt. Hãy nhờ ba mẹ in tài liệu ra cho các bạn học, và lúc đó mình chỉ cần nhìn giấy và nghe giảng.

Tuy nhiên, không phải gia đình nào cũng có máy in vậy thì việc kết nối nên ưu tiên xuất ra màn hình to, càng to càng tốt:

  • Nếu bạn có máy tính bàn, laptop hoặc máy tính bảng, vậy thì quá tốt rồi còn gì, cứ học thôi.
  • Nếu bạn có TV có cổng kết nối VGA hoặc HDMI hoặc wifi, hãy kết nối laptop hoặc điện thoại với TV đó để có màn hình rộng nhất. Bạn cũng có thể kết nối laptop với TV hoặc màn hình rời để có được 2 màn hình, 1 dành cho học với giáo viên, 1 dành để xem bài tập.
  • Nếu bạn chỉ có duy nhất một cái điện thoại có kết nối internet thì chắc hẳn bạn phải cố gắng động viên mình nhiều hơn thôi để xem bài giảng rồi. Dù gì vẫn hơn nhiều bạn khác không có điều kiện mà!

Nếu tôi ở vùng sâu thì sao có thể có internet để học được?

Nếu bạn đọc được những dòng này hẳn là bạn cũng có internet rồi. Tuy nhiên, truy cập internet qua di động không hề dễ mà cũng không hề rẻ. Nếu may mắn bạn có thể xin wifi của một người hàng xóm nào đó, hoặc là bạn có thể đăng ký 1 gói cước mà có thể sử dụng data trong 1 tháng mỗi ngày 2-3 GB trở lên chắc có thể qua được vài tháng mùa dịch.

Trường hợp tệ nhất thì bạn hãy liên hệ UBND ấp, xã, của bạn xem sao. Tôi tin rằng cơ quan chắc hẳn sẽ có internet và tất nhiên nếu được cơ quan sở tại cho phép thì bạn có thể “mượn” tạm internet một thời gian.

Ngoài ra nếu khó khăn quá thì bạn thử hỏi uỷ ban nhân dân nơi bạn cư trú xem họ có thể gíup bạn được gì không để học online như in tài liệu, hay mua hộ sách vở chẳng hạn.

Học trên máy tính hoặc điện thoại lâu có sao không?

Có chứ. Học mà nhìn màn hình liên tục trong nhiều giờ sẽ làm cho mắt mệt mỏi và tệ nhất là nhứt đầu, chóng mặt. Thường các triệu chứng chỉ xuất hiện đối với khi chúng ta tiếp xúc quá lâu dài. Do vậy mà tôi khuyên các bạn học sinh:

  • Nếu bắt buộc phải quan sát liên tục thì cứ 10 phút nhìn xa xăm khoảng 10 giây xa trong khoảng cách hơn 10m, và cứ thường xuyên nhìn ra khỏi màn hình máy tính khi chỉ cần nghe.
  • Sau 90 phút học thì bắt buộc phải nghỉ giải lao, đứng dậy và đi lại trong phòng học. Đừng ngồi suốt 1 chỗ từ sáng đến trưa, từ trưa đến tối. Nếu được hãy bố trí một chỗ học cao mà vừa ngồi vừa đứng được càng tốt.
  • Hãy chọn cho mình 1 góc học tập mà có thể hướng mặt về phía nhiều ánh sáng tự nhiên nhất có thể.
  • Các bạn nên đọc bài trước bài sắp học để mình có hình dung và khi nghe giảng bạn vừa có thể thuộc nhanh bài mà bạn cũng có thể bớt nhìn vào màn hình.

Tôi học online thì có cần mặc đồ như đi học không?

Tất nhiên là không bắt buộc rồi. Bạn có thể ngay cả mặc quần ngắn áo sơ mi thì cũng không ai biết, thậm chí là camera đang mở. Tuy nhiên, theo vài khảo sát gần đây đối với những người làm việc tại nhà, và ở đây là bạn học tại nhà thì bạn nên mặc đồ nghiêm chỉnh, cứ như mình đi học, vì lúc đó bạn sẽ cảm thấy được như bạn đang học thật sự. Tôi đứng dạy cũng mặc đồ quần tây - áo hay dùng đi dạy để tôi có cảm giác nghiêm chỉnh chút. Nói vậy chứ không nhất thiết các bạn nữ sinh nên mặc áo dài, nhưng nếu bạn thích thì vẫn có thể.

Nói chung, hãy tạo cho mình một cảm giác như đang đi học, giống như bạn đắm chìm vào 1 bài hát hay một bộ phim và tưởng tượng mình trong đấy.

Ngoài việc này ra, thì bạn nên thực hiện những qui định như không vào lớp trễ, không nói chuyện riêng trong lúc học và nếu nghỉ thì báo cho giáo viên bạn biết nhé.

Tôi học trong phòng khách được không?

Tôi nghĩ rằng bạn có thể chọn bất cứ chỗ nào mà bạn thấy thoải mái. Tuy nhiên bạn cần tránh những nơi quá ồn ào, nơi sinh hoạt chung của gia đình, nơi gần TV hoặc đường có người qua lại. Tất cả những thứ đó sẽ làm bạn phân tâm.

Ngoài ra, ngồi học trong khu sinh hoạt chung nhiều lúc sẽ bất tiện cho bạn và những người xung quanh vì những thảo luận gia đình sẽ hút vào trong máy tính đến lớp học nếu không may bạn quên tắt microphone. Mặc khác nhiều khi bạn sẽ ngại ngùng phát biểu vì có người thân quanh mình.

Hãy chọn nơi thoải mái nhưng tránh nơi có những thứ làm mình sao nhãn.

Tôi thì thích ngồi nhìn vào không gian rộng như vậy

Nếu tôi có tất cả những thứ cần thiết rồi thì học online được đúng không?

Đúng. Bạn đã có thể học được rồi đấy, nhưng học được và tiếp nhận kiến thức từ hàng trăm cây số qua đường cáp mạng hoặc wifi được hay không thì 99,99% còn lại là BẠN. Bạn phải ý thức rằng đây là biện pháp duy nhất mà chính quyền, nhà trường, thầy cô đang triển khai để bạn có thể tiếp tục hành trình kiến thức dành cho CUỘC ĐỜI BẠN.

Nếu bạn không tự ý thức thì dù có đầy đủ điều kiện như thế nào cũng không ai giúp được bạn. Ba mẹ bạn chỉ có thể cung cấp những thứ cần thiết, chăm lo ăn uống cho bạn, thầy cô thì soạn bài mong bài vở của mình đi đến hết tất cả học sinh của họ. Tiếp nhận được hay không chỉ có mình bạn.

Bạn có biết không? Theo kinh nghiệm dạy học online của tôi thì học sinh nào có thể quen với việc học online, có thể tự làm bài online thì sau khi quay lại học trực tiếp tại lớp khả năng tự học được đẩy lên rất cao. Nhiều lúc bạn còn không cần phải đi học thêm nữa đấy!

Tôi học yếu, nhưng tôi có thể cố gắng, nhưng học online tôi sợ không theo kịp.

Chắc là vậy rồi. Vậy thì hãy xin phép gíao viên bạn được ghi âm bài học để có thể nghe lại bài giảng. Ngoài ra bạn hãy nói với giáo viên là bạn còn yếu như vậy để giáo viên có thể giúp cho bạn hoặc giải đáp thắc mắc. Đừng yên lặng, đừng không làm bài. Tất cả chỉ làm cho bạn càng không hiểu bài mà thôi.

Tôi học yếu, nhưng tôi không muốn học vì tôi không tự học được.

Nếu không thể thay đổi cuộc sống thì hãy thay đổi thái độ sống!

Tôi không thích học online.

Tôi cũng tin là đa số thầy cô và cha mẹ học sinh lẫn học sinh đều không muốn học online đâu. Nhưng giờ phải làm sao?

Tôi không may mắn, không có laptop, không có điện thoại thông minh, không có gì cả, học được không, tôi thật sự muốn học?

Được. Tôi tin là được ngay cả khi tất cả học sinh học online mà bạn không có cách nào để học. Hãy làm như sau:

  • Hãy liên hệ chính quyền nơi bạn cần giúp đỡ và đề nghị giúp đỡ. Tôi tin không ai phớt lờ bạn nếu bạn nói với họ rằng “TÔI MUỐN HỌC”.
  • Hãy mượn ai đó một cái điện thoại và gọi cho giáo viên bạn, hiệu trưởng của bạn hoặc bạn bè cùng lớp với bạn. Nói cho họ nghe về tình hình của bạn. Có thể bạn của bạn không gíup được nhiều nhưng có thể sẽ cho bạn biết nay học gì và mai học gì, hoặc tuần này học gì cứ vậy mà theo dõi. Giáo viên và trường của bạn biết được hoàn cảnh thì họ sẽ giúp bạn. Nếu giờ không giúp được thì sau này quay trở lại trường các thầy cô sẽ để ý bổ sung kiến thức cho bạn.

Nếu bạn muốn học hãy nói cho mọi người biết giúp bạn học thì chắc chắn sẽ có người giúp. Tôi tin chắc điều đó.

Học online làm tôi căng thẳng, tôi chán ghét việc học online, tôi muốn nghỉ, không phải tôi không muốn học nhưng tôi mệt quá rồi.

Cái này thì stress thật rồi đấy. Nhưng bạn cũng đừng quá bi quan vì người stress hơn là giáo viên của bạn đấy. Để có mấy phút dạy đó họ phải soạn bài nhiều lắm, thường thì photo là xong giờ họ phải đưa lên mạng cho bạn, chưa kể họ phải làm nhiều thứ khác để bạn có 1 bài kiểm tra hoặc bài tập online. Hãy nghĩ về họ, về ba mẹ mình nữa. Trong trường hợp bạn quá căng thẳng, hãy làm như sau:

  • Tập hít thở và tập trung vào hơi thở, hãy tìm cách tịnh tâm và thiền định, thực hành tỉnh thức.
  • Hãy nói với giáo viên bạn về tình hình của bạn mong giáo viên sẽ không kiểm tra bài lần này để có thể phục hồi lại tinh thần.
  • Hãy tâm sự với ba mẹ bạn về những gì đang xảy ra.
  • Vẫn tiếp tục việc học nhưng cường độ thấp lại, chứ không nên nghỉ học. Nếu bạn nghỉ học 1 tuần để phục hồi tinh thần, tuần sau vào học mà bạn không hiểu bài thì bạn sẽ càng stress hơn.
  • Hãy tìm một thói quen gì đó mà làm bạn thoải mái, ví dụ như nói chuyện với ai đó chẳng hạn.

Còn chúng tôi là phụ huynh thì chúng tôi có cần ngồi quan sát các em học không?

À, điều này tuỳ thuộc vào lứa tuổi học sinh và tuỳ thuộc khả năng tự học của con anh chị. Nếu anh chị thấy con mình có khả năng tự xoay sở được thì bạn có thể nhẹ nhàng bớt rồi đấy. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của tôi thì chuyện không hề dễ dàng vậy đâu, ít nhất là với nhiều anh chị phụ huynh. Theo tôi, ngoài chuẩn bị tất cả các điều kiện học thì các anh chị cần:

  • Liên hệ thường xuyên với giáo viên để nắm tình hình học của học sinh. Không phải em nào ngồi trước máy tính là đang học đâu nhé.
  • Hỗ trợ các em các vấn đề kỹ thuật: mạng, tín hiệu, phần mềm, nộp bài, website, đưa thông tin cho học sinh khi trường và giáo viên gửi cho mình. Thấy mệt rồi đúng không các anh chị? Nhưng cũng không sao, con mình mà. Mình nuôi nó mấy năm trời cực khổ gấp ngàn lần thì xá chi mấy chuyện nhỏ này.
  • Hãy động viên các em, hợp tác cùng giáo viên và nhà trường tối đa vì họ đang chung tay để đào tạo cho con em mình mà.
  • Cần lưu ý quan sát những hành vi của trẻ, đế ý những hành vi bất thường, ví dụ như thường xuyên bực dọc, ít nói, thì đó là dấu hiệu của sự căng thẳng. Hãy trao đổi với học sinh thường xuyên và với giáo viên nếu những dấu hiệu đó bắt đầu xuất hiện.
  • Hãy tạo cho con những thói quen lành mạnh như: thường xuyên đi bộ, nói chuyện cùng nhau về bài học (mặc dù nhiều lúc các anh chị không giỏi về chuyên môn lắm!).
  • Hãy tôn trọng việc học của học sinh, đừng chê bai, đừng giúp các em trả lời, đừng làm bài dùm các em (có lúc anh chị làm sai không chừng đấy!).
  • Đừng ghi âm, ghi hình bài học của các em và cũng đừng chấp nhất những lời nói vui trong lớp học. Thực tế khi lớp học bắt đầu thì các em cùng thầy cô bắt đầu như đang ở trong lớp vậy, cho nên nhiều lúc những lần la rầy hoặc nói đùa thì cũng là những việc mà thường xảy ra trong lớp. Đôi lúc chúng ta không trong ngữ cảnh đó sẽ hiểu sai ý nghĩa của những câu nói trong bài gỉang.
  • Phân định rõ với các em là việc học của các em nên là có vấn đề gì tự mình hỏi thầy cô, còn những việc khác thì anh chị mới lo như chi phí, điều kiện, mua sắm gì đó chẳng hạn.
  • Hãy trao đổi với giáo viên và nhà trường nếu anh chị đang gặp nhiều khó khăn do COVID. Tôi nghĩ không nhà giáo dục nào có thể cho học sinh nghỉ học vì vấn đề học phí. Không để trẻ nghỉ học vì không có tiền.

Các anh chị đã thấy đấy, học online không hề dễ cho nên vài trò của anh chị trong lúc này là rất quan trọng. Dù thầy cô có cố gắng đến đâu thì thầy cô cũng chỉ gặp các em trên màn hình. Chính các anh chị là những người đang ở chung các em 24/24 ở nhà. Đây cũng là thuận lợi để các anh chị quan tâm đến con em mình hơn. Tuy nhiên nó cũng là một gánh nặng thêm cho các anh chị trong lúc dịch khó khăn mà phải gánh vác việc học của con. Tôi biết được nhiều anh chị cũng đuối sức về tiền, cơm ăn áo mặc, học hành con cái và lo lắng về tương lai nhưng các anh chị vẫn ráng, dù gì tất cả những gì mình làm đều cho con mình mà thôi.

Cuối cùng, việc học online là một việc mà chúng ta không thể tránh được, và trong thời điểm hiện tại thì không có gỉai pháp nào tốt hơn được. Để chất lượng được đảm bảo thì mọi nguồn lực, mọi cố gắng đều phải được tập trung gồm tất cả các nhân tố từ nhà quản lý, giáo viên, cha mẹ học sinh và quan trọng nhất là học sinh và tôi tin chắc rằng việc quay lại trường học là chắc chắn trong một thời gian ngắn nữa thôi.

Bên trên là vài ý kiến nhỏ mong chia sẻ với mọi người. Chắc chắn sẽ có nhiều ý kiến hay hơn từ các thầy cô đang giảng dạy để cha mẹ học sinh và học sinh tham khảo.

Chúc tất cả mọi người bình an và hạnh phúc.

Nguyễn Thanh Bình (GV)